ባለፉት ወራት በአዲስ አበባ እና በክልል ከተሞች የሚኖሩ ወጣቶች ስልካቸውን ይዘው ገንዘብ ሲያስተላልፉ የማየት እድል ገጥሞኛል፤ አብዛኛዎቹ ግን ለገበያ ወይም ለቤተሰብ ድጋፍ አይደለም። የመስመር ላይ ውርርድ መተግበሪያዎች ላይ ገንዘብ ለማስገባት እና ለማውጣት ነው። ይህ ትዕይንት ቀስ በቀስ የተለመደ እየሆነ የመጣው በሞባይል ገንዘብ ክፍያ ስርዓቶች መስፋፋት ምክንያት ነው። ቴሌብር በተለይ ለብዙ ተጠቃሚዎች ወደ ካዚኖ መተግበሪያዎች የሚገቡበትን በር ከፍቷል ማለት ይቻላል፤ የክፍያ ቀላልነት ራሱ የተጠቃሚ ልምድ ወሳኝ ክፍል ሆኗል።
ከዚህ ቀደም አንድ ተጠቃሚ ገንዘብ ለማስገባት ባንክ ወይም ወኪል ድረስ መሄድ ወይም የተወሳሰበ የካርድ ምዝገባ ማድረግ ይጠበቅበት ነበር። አሁን ግን ብዙ አጠቃቀም ላይ ያሉ መተግበሪያዎች ከቴሌብር ጋር በቀጥታ ተያይዘው ደቂቃዎች ውስጥ ገንዘብ ማንቀሳቀስ የሚያስችል ሆነዋል። ይህ ለውጥ ትንሽ የሚመስል ቢሆንም በተጠቃሚው ልምድ ላይ ትልቅ ተጽዕኖ አለው። ሰዎች ወረፋ ሳይጠብቁ፣ ተጨማሪ ክፍያ ሳይጨምሩ በራሳቸው ስልክ ብቻ ገንዘብ ማዘዋወር ሲችሉ የመተግበሪያውን አጠቃቀም ድግግሞሽ ይጨምራል።
የኢትዮጵያ የበይነመረብ መሠረተ ልማት በተለይ ከአዲስ አበባ ውጭ አሁንም እኩል አይደለም። በዚህ ምክንያት ብዙ ተጠቃሚዎች ውርርድ ለማድረግ የሚጠቀሙት ስማርት ስልኮች መጠነኛ ማህደረ ትውስታ ያላቸው ናቸው፤ አንዳንዴም የኔትወርክ ፍጥነቱ ደካማ ነው። ይህንን ተከትሎ ገንቢዎች ትንሽ የውሂብ መጠን የሚፈልጉ፣ ፈጣን የመክፈቻ ገጾች ያሏቸው መተግበሪያዎችን ወደ መስራት አዘንብለዋል። ከባድ ግራፊክስ ወይም ተደጋጋሚ ማስታወቂያ የሚጫኑ ገጾች ተጠቃሚውን ከማገልገል ይልቅ ሊያባርሩት እንደሚችሉ ብዙ ኦፕሬተሮች የተረዱት ይመስላል። ለእኔ ይህ ማስተካከያ ገበያውን ወደ ተጠቃሚ-ተኮር አቅጣጫ የሚወስድ ትክክለኛ ምርጫ ይመስላል።
የፊቸር ስልክ ተጠቃሚዎችም ቢሆኑ ከዚህ ገበያ ውጭ አልቀሩም። USSD ላይ የተመሰረቱ አጭር ኮዶች አሁንም በአንዳንድ አካባቢዎች ገንዘብ ለማዘዋወር ብቸኛው አማራጭ ናቸው። ኦፕሬተሮች መተግበሪያ ብቻ ሳይሆን ከዚያ ውጭ ያለውን የግንኙነት መንገድ ችላ ማለት አይችሉም። ይህ እውነታ የስማርት ስልክ ባለቤትነት እየጨመረ ቢሆንም አሁንም ሙሉ ሽፋን እንዳልደረሰ ያሳያል።
ቋንቋ ሌላው ወሳኝ ነጥብ ነው። ብዙ ተጠቃሚዎች እንግሊዝኛ ላይ የተመሰረቱ መተግበሪያዎችን ሲጠቀሙ ግራ ይጋባሉ፣ ወይም ቅድሚያ የሚሰጡት ግልጽ ለሆኑ ገጾች ነው። በዚህ ምክንያት አማርኛ ቋንቋን ሙሉ በሙሉ የደገፉ መተግበሪያዎች ከሌሎቹ ይለያሉ። የክፍያ መመሪያ፣ የደንብ ማብራሪያ እና የደጋፊ አገልግሎት በአማርኛ ሲቀርብ ተጠቃሚው ተጨማሪ እምነት ያገኛል፤ ይህ የተጠቃሚ ድጋፍ ጥራት ካልታሰበ ብዙ ሰዎች መተግበሪያውን ይለቃሉ ብዬ አስባለሁ።
ለምሳሌ የቴሌብርን የክፍያ ስርዓት በቀጥታ ከመተግበሪያው ጋር በማዋሃድ QwickBirr ካሲኖ ተጠቃሚዎች ያለምንም ተጨማሪ እርምጃ ገንዘብ ማስገባት እና ማውጣት እንዲችሉ አድርጓል። ይህ አካሄድ ብቻውን አዲስ ባይሆንም ከአካባቢያዊ ቋንቋ ድጋፍ ጋር ተዳምሮ ሲታይ የገበያውን አጠቃላይ አቅጣጫ ጥሩ አድርጎ ያሳያል። ብዙ ኦፕሬተሮች ወደዚህ አይነት አካባቢያዊ ማስተካከያ እያመሩ ናቸው።
ገንዘብ ማንቀሳቀስ ቀላል በሆነ ቁጥር ተጠቃሚው ወጪውን የመቆጣጠር ኃላፊነት ይጨምርበታል። ደቂቃዎች ውስጥ ገንዘብ ማስገባት ሲቻል፣ ያለ ገደብ ተደጋጋሚ ውርርድ የማድረግ ዝንባሌ ሊፈጠር ይችላል። ስለ ሂሳብ ማረጋገጫ እና ስለ ክፍያ ተመላሽ ሂደት ግልጽ መረጃ ማግኘት ተጠቃሚው ላይ ትልቅ ልዩነት ይፈጥራል። እነዚህ ጉዳዮች በቀጥታ ከገበያው ቁጥጥር ጋር የተያያዙ በመሆናቸው ብሔራዊ ሎተሪ አስተዳደር (National Lottery Administration) የሚያወጣቸውን መመሪያዎች ተከታትሎ ማወቅ ጠቃሚ ነው። ተጠቃሚው ራሱ ገደብ ማስቀመጥ ካልቻለ፣ ቴክኖሎጂው ራሱ ችግር ፈጣሪ ሊሆን ይችላል።
ወደፊት የሞባይል ገንዘብ ስርዓቶች ይበልጥ ሲስፋፉ፣ የመስመር ላይ ውርርድ ተጠቃሚው ተሞክሮ ምን ያህል ይቀየራል? ቴክኖሎጂው ቀላል ቢያደርገውም ኃላፊነት የተሞላበት አጠቃቀም ላይ ማን ትኩረት ይሰጣል? ይህ ጥያቄ ገበያው እያደገ በሄደ ቁጥር መልስ የሚያገኝ ይመስለኛል።
